Isı yalıtımı ve uygulama esasları

Isı İzolasyon Ve Yalıtım Projelendirme

Isı yalıtımı : 

    Farklı sıcaklıktaki iki ortam arasındaki ısı geçişini azaltmak için yapılan işlemlere “Isı Yalıtımı” denir. Kışın ısınmak, yazın da serinlemek için harcadığımız enerjiyi azaltmak ve daha konforlu yaşamak amacıyla binaların dış cepheleri, pencere cam ve doğramaları, çatıları, döşemeleri ve iletim tesisatlarında meydana gelen ısı geçişini azaltan önlemlerdir. İnsanların konforlu bir yaşam sürebilmeleri için 20-22°C sıcaklıktaki ortamlara ihtiyaç duyar. Türkiye’nin birçok bölgesinde kış ayları oldukça soğuk, yaz ayları ise sıcak geçmektedir. Soğuk günleri çok olan iklimlerde yalıtım malzemesi kalınlıkları fazla, sıcak bölgelerdeki kalınlıklar daha ince düşünülmektedir. Isı yalıtımı sadece soğuğa karşı değil, sıcaktan korunmak içinde önemlidir. Unutmamalı ki yazın serinleme maliyeti, kışın ısınma maliyetinden çok daha fazladır. Bir enerji türü olan ısı doğa kanunları gereği; Isı her zaman sıcak ortamdan soğuk ortama doğru transfer olur. Bu transfer durdurulmaz ama ısı yalıtımıyla kontrol edilebilir. Bina iç ortamındaki ısı dış ortama hareket ederek ısı kaybı, yaz mevsiminde dış ortamdaki ısı bina içine hareket ederek ortamı ısıtmaktadır. Mimari tasarımın etkisi büyük olmasına karşın çoğunluk binalarda en büyük kayıplar dış duvarlarda oluşmaktadır

Isı yalıtım malzemeleri : 

Bir malzemenin Isı Yalıtım Malzemesi olabilmesi için ISO ve CEN standartlarına göre Isı İletkenlik katsayısı (λ) 0,065 W/mK’den daha küçük olması gerekir. Yalıtım malzemesinin ısı iletkenlik katsayısı ne kadar küçük ise, ısı geçişine karşı o oranda yüksek bir direnç gösterir. TS825 standardında ısı iletkenlik hesap değerleri (λh); 23°C sıcaklık ve %80 bağıl nem ortamında belirlenmiş ısıl iletkenlik değerleridir. Isı yalıtım malzemelerinde önemli bir özellikte su buharı difüzyon direnç faktörü (μ)’dür. İç ortamda oluşan su buharı, yapılara zarar veren bir potansiyele sahiptir. Su buharı; basınç farkı nedeniyle ısı akımı ile aynı yönde hareket ederek yapı elemanının gözeneklerinden geçer ve dış ortama ulaşmaya çalışır. Su buharının yapı elemanı içerisindeki bu geçişi sırasında, doyma veya daha düşük sıcaklıkta bir yüzeyle temas etmesi durumunda buharın bir kısmı yoğuşarak su haline geçer. Bu yoğuşma yapının taşıyıcı sistemi içinde oluşması istenmeyen bir durumdur. Böyle bir durumda betona ve donatıya zarar verir. Isı yalıtım malzemeleri seçiminde ve hesaplanmasında dikkat edilmesi gereken bir konudur. 

Isı yalıtım Malzemeleri ; 

Ekstrüde Polistren Köpük (XPS) Homojen hücre yapısına sahip, ısı yalıtımı yapmak amacıyla üretilen ve kullanılan köpük malzemelerdir. Polistren hammaddesinin ekstrüzyon (haddeleme) ile üretilen ortak çeperli kapalı hücre yapısıntir. Pürüzsüz (ciltli) ve pürüzlü veya pürüzlü ve kanallı yüzey biçimleri bulunmaktadır. Değişik yoğunluklarda (≥25 kg/m3 ), levha veya boru biçiminde üretilebilirler. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,030-0,040 W/m.K’dir. Yangına tepki sınıfı D veya E’dir. 

Ekspande Polistren Köpük (EPS) Küçük tanecikler halinde bulunan polistren hammaddesi ön şişirmeden sonra kalıp içinde blok şeklinde veya levha şeklinde üretilir. EPS levhaların ısı yalıtımı amacıyla kullanılabilmesi için yoğunluğunun 15-30 kg/m3 olması gereklidir. Malzemenin % 98’i hareketsiz havadır; %2’si ise polistirendir. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,035 - 0,040 W/m.K’dir Yangına tepki sınıfı D veya E’dir. 

Cam Yünü İnorganik bir hammadde olan silis kumunun, yüksek basınç altında 1200°C - 1250°C de ergitilerek, ince eleklerden geçirilip elyaf haline getirilmesi sonucu oluşturulan açık gözenekli bir malzemedir. Değişik yoğunluklarda (14- 100 kg/m3 ) farklı kaplama malzemeleri ile şilte, levha veya boru formunda üretilebilirler. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,035-0,050 W/m.K’dir. A1 veya A2 sınıfı yanmaz bir malzemedir.

Taş Yünü İnorganik bir hammadde olan bazalt ve diabez taşlarının 1350°C -1400°C sıcaklıklarda, ince eleklerden geçirilip elyaf haline getirilmesi sonucu oluşturulan açık gözenekli bir malzemedir. Değişik yoğunluklarda (30-200 kg/m3 ) farklı kaplama malzemeleri ile şilte, levha veya boru formunda üretilebilirler. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,035-0,050 W/m.K’dir. A1 veya A2 sınıfı yanmaz bir malzemedir.

Poliüretan Sert Köpük (PUR) Poliüretan köpükler, poliol sistem ile izosiyanatın belli oranlarda karışımı ve bu karışımın bir kabartıcı (köpürtücü) yardımıyla genleşmesinden oluşur. Poliüretan kullanım yerine göre sıvı haldeki hacminin 100 katına kadar genleştirilebilir. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,025-0,040 W/m.K’dir. Yangına tepki sınıfı D, E veya F’dir. 

Fenol Köpüğü (PF) Fenol-Formaldehit bakalitine: anorganik şişirici ve sertleştirici maddeler katılarak elde edilir. Muhtelif yoğunluklarda levha ve boru biçiminde alüminyum folyo, metal vb. kaplamalar ile donatılabilmektedir. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,030-0,045 W/m.K’dir. Yangına tepki sınıfı; Kaplamasız B, Alüminyum folyo kaplamalı C ‘dır.

Cam Köpüğü (CG) Cam köpüğü; hücresel dolgu malzemesi ile birleştirilmiş atık cam kırıklarından oluşur. Bu iki bileşen bir kalıba yerleştirilerek yaklaşık 510°C’ye kadar ısıtılır, malzemenin ayrışması sonucunda karışım genleşip kalıbı doldurur. Değişik yoğunluklarda (100-150 kg/m3 ) cam köpüğü elde edilir. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,045-0,060 W/m.K’dir. A sınıfı yanmaz bir malzemedir.

Genleştirilmiş Perlit (EPB) Ham perlitin kırılarak çeşitli işlemlerden geçirilmesiyle elde edilir. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,045-0,065 W/m.K’dir. A sınıfı yanmaz bir malzemedir. 

Genleştirilmiş Mantar Levhalar (ECB) Ağaçlardan soyulan mantarın, çeşitli işlemlerden geçirilmesiyle elde edilir. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,045-0,055 W/m.K’dir. Yangına tepki sınıfı E’dir.

Ahşap Lifli Levhalar (WF) Ladin, köknar gibi ağaç yongalarının, çeşitli işlemlerden geçirilmesiyle elde edilir. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,035-0,070 W/m.K’dir Yangına tepki sınıfı E’dir. [5]

Seramik Yünü Seramik elyaflarının, çeşitli işlemlerden geçirilmesiyle elde edilir. Isıl iletkenlik hesap değeri 0,035-0,040 W/m.K’dir A sınıfı yanmaz malzemedir.

Isı yalıtım Standardı ve uygulama esaslarında İlgili standart ; 

TS825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı İlk yayın tarihi 29Nisan 1998’dir. 14 Haziran 2000 tarihinden itibaren tüm binalarda uygulanmak üzere zorunlu hale gelen standart bugüne kadar değişik tarihlerde revizyondan geçmiş ve son olarak 18.12.2013 de yeniden revize edilerek son halini almıştır. 

Amaç Bu standardın amacı, ülkemizdeki binaların ısıtılmasında kullanılan enerji miktarlarını sınırlamayı, dolayısıyla enerji tasarrufunu artırmayı ve enerji ihtiyacının hesaplanması sırasında kullanılacak standart hesap metodunu ve değerlerini belirlemektir. Kapsam Yeni yapılacak olan binalar: Bu standart, yeni inşa edilecek binaların ısıtma enerjisi ihtiyacını hesaplama kurallarını, izin verilebilecek en yüksek ısı kaybı değerlerini ve hesaplama ile ilgili bilgilerin sunuş şeklini kapsar. Mevcut binalar: Mevcut binaların tamamına veya bağımsız bölümlerinde yapılacak olan esaslı tamir, tadil ve eklemelerdeki uygulama yapılacak olan bölümler için bu standartta verilen ısıl geçirgenlik kat sayılarına (Ek A.3) eşit ya da daha küçük değerlerin sağlanması bakımından uyulmalıdır. Standardın Uygulama Alanları; Konutlar, Yönetim binaları, İş ve hizmet binaları, Otel, motel ve lokantalar, Öğretim binaları, Tiyatro ve konser salonları, Kışlalar, Ceza ve tutuk evleri, Müze ve galeriler, Hava limanları, Hastaneler, Kapalı yüzme havuzları, İmalât ve atölye mahalleri, Genel kullanım amaçları dolayısıyla iç sıcaklıkları asgari 15°C olacak şekilde ısıtılan iş yerleri ile endüstri ve sanayi binalarıdır. Isı yalıtım hesapları; TS 825 Standardı Isı Yalıtım Hesabı kuralları esas alınarak MMO ve İZODER’in hazırladığı “Isı Yalıtım Hesap Programı” ile “Makina Mühendisi”nce yapılmalıdır.


Isı yalıtımı projesi ve hesap detaylarında aşağıdaki verilen bilgiler bulunmalıdır:

- Isı kayıpları, ısı kazançları, kazanç/kayıp oranı, kazanç kullanım faktörü, aylık ve yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının büyüklükleri, bu standartta verilen “binanın özgül ısı kaybı” ve “yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı” çizelgelerindeki örneklerde olduğu gibi çizelgeler hâlinde verilmeli ve hesaplanan yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının (Q), yıllık ısıtma enerjisi (Qı) sınır değerinden büyük olmadığı gösterilmelidir. - Binanın ısı kaybeden yüzeylerindeki dış duvar, tavan ve taban/döşemelerde kullanılan malzemeler, bu malzemelerin eleman içindeki sıralanışı ve kalınlıkları, duvar, tavan ve taban/döşeme elemanlarının alanları ve “U” değerleri belirtilmelidir. - Pencere sistemlerinde kullanılan cam ve çerçevenin tipi, bütün yönler için ayrı ayrı pencere alanları ve “U” değerleri ile çerçeve sistemi için gerekli olan hava değişim oranı (nh) belirtilmelidir. 72 TMH - 487 - 2015/4 - Duvar-pencere, duvar-tavan, taban/döşeme-duvar birleşim yerlerinin detayları çizimlerle gösterilmelidir. - Havalandırma sistemi yapılacaksa tipi belirlenmeli, mekanik havalandırma söz konusu ise, hesaplamalar ve sonuçları belirtilmelidir. - Binanın ısı kaybeden yüzeylerinde oluşabilecek yoğuşma, standartta belirtildiği şekilde incelenerek gerekli çizim ve hesaplamalar yapılmalıdır.

https://webdosya.csb.gov.tr/db/meslekihizmetler/ustmenu/ustmenu1008.Pdf Çevre bakanlığınca düzenlenmiş olan Isı yalıtım rehberini linkte bulabilirsiniz.


Diğer Hizmetler

Hızlı ve Güvenilir EKB almak için Bizimle İletişime Geçebilirsiniz